Kennisbank · voor gemeenten

Van werkinstructie naar BPMN-processchema

Een werkinstructie beschrijft hoe je één taak uitvoert, stap voor stap, voor de medewerker die het werk doet. Een procesbeschrijving laat het hele proces zien: wat er gebeurt, wie wat doet en in welke volgorde, van begin tot resultaat. Een BPMN-processchema is die procesbeschrijving in één beeld. Hier lees je hoe je een werkinstructie van je gemeente omzet naar zo'n schema, wat daarbij misgaat en wat je terugkrijgt.

Stuur je lastigste werkinstructie Bekijk eerst de live demo
Eerste proces gratis Binnen 48 uur terug Gekeurd door een procesexpert
Eerst de basis

Wat is het verschil tussen een werkinstructie en een procesbeschrijving?

Het korte antwoordEen werkinstructie gaat over één taak en de persoon die hem uitvoert; een procesbeschrijving gaat over het hele proces, van begin tot resultaat, over rollen en afdelingen heen. De werkinstructie beantwoordt dus de vraag hoe je iets doet, de procesbeschrijving de vraag wat er gebeurt, wie het doet en in welke volgorde.

Werkinstructie en procesbeschrijving naast elkaar
KenmerkWerkinstructieProcesbeschrijving
De vraag die hij beantwoordtHoe voer ik deze taak uit?Wat gebeurt er, wie doet wat en in welke volgorde?
ReikwijdteEén taak, meestal voor één rolHet hele proces, van begin tot resultaat, over rollen en afdelingen heen
Voor wieDe medewerker die het werk doetDe proceseigenaar, het team, kwaliteit en audit, nieuwe collega's
VormGenummerde stappen in lopende tekst, vaak met schermafdrukkenEen processchema, bij voorkeur in BPMN 2.0, met een toelichting
Bij een bezwaarschriftHoe je een binnengekomen bezwaarschrift registreertHoe een bezwaarschrift loopt van ontvangst tot beslissing op bezwaar
Wat je mist als je alleen deze hebtHet overzicht: wat er vóór en na jouw taak gebeurtHet detail: hoe je elke taak precies uitvoert

De twee hangen samen. Werkinstructies horen bij de stappen van een proces: onder het proces voor het behandelen van een bezwaarschrift kan een werkinstructie hangen voor het registreren, een voor het plannen van de hoorzitting en een voor het opstellen van de beslissing op bezwaar. Wie alleen de werkinstructies heeft, heeft het proces dus wel, maar in stukken en in lopende tekst.

Een BPMN-processchema is de procesbeschrijving in BPMN 2.0, de internationale standaard voor processchema's: rollen in banen, taken als blokken en beslismomenten als ruiten. Daarom kun je een werkinstructie omzetten naar BPMN. Het proces zit er al in; je moet het er alleen uit halen en compleet maken.

Stappenplan

Hoe zet je een werkinstructie om naar een BPMN-processchema?

Het korte antwoordJe haalt het proces uit de tekst: het begin en het einde, de taken, de rollen en de beslismomenten, en je tekent ze in BPMN 2.0. Daarna vul je aan wat de tekst niet zegt, zoals de uitzonderingen en de uitgang van elke keuze, en laat je het schema keuren voordat het in je procesplatform gaat.

  1. Verzamel alles rond het proces

    De werkinstructie, en daarnaast het beleidsstuk, de standaardbrieven en een oud schema als dat er is. Regels, termijnen en uitzonderingen staan vaak daar en niet in de werkinstructie zelf.

  2. Bepaal het begin en het einde

    Wat zet het proces in gang en wanneer is het klaar? Staan er eigenlijk meer processen in het document, knip het dan op, zodat elk proces een eigen schema krijgt.

  3. Zet de rollen in banen

    Elke rol krijgt in BPMN een eigen baan. Zoek bij elke stap uit wie hem uitvoert, ook als de tekst alleen zegt dat er iets gecontroleerd wordt.

  4. Maak van elke keuze een beslismoment

    Een beslismoment heeft een uitgang voor elk mogelijk antwoord. Beschrijft de tekst alleen wat er gebeurt als alles goed gaat, dan ontbreekt de rest nog.

  5. Haal de uitzonderingen erbij

    Een termijn die wordt verlengd, een spoedroute, een verzoek dat wordt ingetrokken. Die staan vaak in een voetnoot, een bijlage of een ander document.

  6. Laat het keuren en valideer het

    Laat elk onderdeel controleren door iemand die BPMN en het vak kent. Neem het daarna door met de proceseigenaar, want die beslist hoe het proces echt hoort te lopen.

Met FlowTopper kies jij het document, en de machine doet het uitzoek- en tekenwerk van stap 2 tot en met 5 in minuten. Wat ontbreekt of twijfelachtig is, wordt een vraag aan jou in plaats van een gok. Daarna wordt elk onderdeel gekeurd door een procesexpert, en binnen 48 uur heb je het terug. De laatste stap blijft bij jou: je valideert het schema met je proceseigenaren.

Waar het misgaat

Wat gaat er mis bij het omzetten van een werkinstructie naar BPMN?

Het korte antwoordEen werkinstructie is geschreven voor iemand die het werk al kent, dus wat voor die lezer vanzelf spreekt, staat er niet in. Daardoor ontbreken bij het omzetten beslismomenten en rollen, staan uitzonderingen verstopt in voetnoten en spreken documenten elkaar tegen.

01

Ontbrekende beslismomenten

De tekst zegt wat je doet als een aanvraag compleet is, maar niet wat er gebeurt als dat niet zo is. In het schema wordt dat een beslismoment met maar één uitgang: een proces dat vastloopt zodra de werkelijkheid afwijkt.

02

Onduidelijke rollen

Zinnen als 'het verzoek wordt beoordeeld' zeggen niet door wie. Werkinstructies schrijven vaak in de lijdende vorm, of noemen een afdeling waar een functie bedoeld is. Dan weet je niet in welke baan een taak hoort.

03

Uitzonderingen in voetnoten

Het verdagen van een termijn, een spoedprocedure of een verzoek dat wordt ingetrokken: dat staat vaak in een voetnoot, een bijlage of een losse mail. Wie alleen de hoofdtekst omzet, tekent het proces zoals het gaat als alles meezit.

04

Tegenstrijdigheden tussen documenten

De werkinstructie noemt een andere termijn of een andere beslisser dan het beleidsstuk, of er zijn twee versies in omloop. Een schema kan maar één werkelijkheid tonen, dus iemand moet kiezen, en dat hoort de proceseigenaar te zijn.

Daarom wordt elk onderdeel gekeurd door een procesexpert voordat jij het ziet. Wat niet uit de tekst te halen is, komt als vraag bij jou terug in plaats van als gok in het schema.

Voorbeeld

Hoe gaat een bezwaarschrift van werkinstructie naar BPMN-schema?

Het korte antwoordJe stuurt de werkinstructie voor het behandelen van een bezwaarschrift, en de machine maakt er in minuten een eerste BPMN-schema van. Elk onderdeel wordt gekeurd door een procesexpert, en binnen 48 uur heb je het schema terug, met de vragen die nog openstaan.

Hieronder zie je de route in algemene termen. Voor een aanvraag of een Woo-verzoek werkt het net zo.

Erin

De werkinstructie

Plus wat er verder is: een beleidsstuk, een oud schema, de standaardbrieven.

In minuten

De machine tekent

Haalt het proces uit de tekst en tekent het in BPMN 2.0, met vragen waar iets ontbreekt.

De keuring

Gekeurd door een procesexpert

Elk onderdeel, voordat jij het ziet. Wat ontbreekt of twijfelachtig is, wordt een vraag aan jou.

Eruit, binnen 48 uur

Het gekeurde schema

Als BPMN 2.0-bestand, pdf en beschrijvingsdocument, met de observaties erbij.

Van tekst naar BPMN: wat er met de werkinstructie gebeurt
Wat je in de werkinstructie leestWat het in het BPMN-schema wordt
Het bezwaarschrift komt binnenEen startgebeurtenis: hier begint het proces.
Iemand registreert het en stuurt een ontvangstbevestigingTaken, elk in de baan van de rol die ze uitvoert. Staat er niet wie, dan wordt dat een vraag.
Is het bezwaarschrift op tijd ingediend en compleet?Een beslismoment, met een uitgang voor elk antwoord, ook voor 'nee'.
Wordt de indiener gehoord, of wordt afgezien van horen?Een tweede beslismoment, met een route langs de hoorzitting en een route direct naar de beslissing.
De beslistermijn, en wat er gebeurt als die wordt verdaagdEen tussengebeurtenis voor de termijn, met een eigen route als hij verloopt.
De beslissing op bezwaar gaat de deur uitEen eindgebeurtenis: hier is het proces klaar.

Dit is de route in algemene termen. Hoe het bij jouw gemeente loopt, met jouw rollen, termijnen en afspraken, haalt de machine uit jouw eigen document.

Zie het zelf, op de voorpagina Van 27 pagina's naar één schema dat klopt Live opgenomen, zonder montage: een werkinstructie van 27 pagina's gaat erin, en in minuten komt het eerste BPMN-processchema eruit. Het eerste deel van de route hierboven, met een echt document. Bekijk de live demo
Werk je bij een gemeente? Processenlandschap van je gemeente: van GEMMA-plaat naar ingevulde processen Daar zie je dezelfde route voor een Woo-verzoek, en hoe je zo proces voor proces de lege blokken van je landschap vult. Lees verder Wil je het eerst zelf proberen? Procesbeschrijving maken, met een gratis Word-template Daar lees je stap voor stap hoe je een procesbeschrijving opstelt, en download je een template om direct mee te beginnen. Lees verder Werk je bij een woningcorporatie? Processen van je woningcorporatie in BPMN Daar zie je hoe je de primaire processen van een corporatie vastlegt als gekeurde BPMN-processen. Lees verder
Over AI

Waarom is een schema uit een AI-generator nog een concept?

Het korte antwoordEen generator tekent wat er in de tekst staat, en wat er niet staat, vult hij zelf in of laat hij weg. Zolang niemand die het vak kent elk onderdeel heeft nagekeken, weet je niet of het schema klopt, en ben jij dus de controleur.

Een AI-generator

  • Tekent wat er letterlijk in de tekst staat.
  • Een gat in de tekst wordt een gok, of verdwijnt.
  • Jij kijkt elk beslismoment, elke rol en elke uitzondering zelf na.

FlowTopper

  • Een algoritme dat één vak kent, procesmanagement: het begrijpt eerst en tekent dan pas.
  • Een gat in de tekst wordt een vraag aan jou.
  • Elk onderdeel gekeurd door een procesexpert voordat jij het ziet, binnen 48 uur.

Het verschil zit dus niet in de snelheid van het tekenen, want ook bij FlowTopper werkt de machine in minuten. Het zit in wat er gebeurt voordat het schema bij jou ligt. Bekijk de animatie op de voorpagina: waarom dit geen converter is en geen chatbot.

Wat erin gaat

Welke documenten kun je omzetten naar een BPMN-schema?

Het korte antwoordBijna elk document waarin een proces beschreven staat: een werkinstructie, een beleidsstuk, een oude procesbeschrijving, een Excel-overzicht of het verslag van een overleg. Dat mag pdf, Word, Excel of PowerPoint zijn, ook gescand en hoe rommelig ook.

Werkinstructies

Beschrijven hoe het werk stap voor stap gaat. Vaak de rijkste bron voor de volgorde, de rollen en de uitzonderingen.

Beleidsstukken

Leggen de kaders en regels vast: wie mag besluiten, welke termijnen gelden, wanneer iets wel of niet mag. Die regels worden de beslismomenten in het schema.

Gespreksverslagen

Verslagen of transcripten van een werkoverleg. Daarin vertellen de mensen die het werk doen hoe het echt loopt, ook als dat afwijkt van wat er op papier staat.

Oude procesbeschrijvingen en schema's

Ook verouderd zijn ze bruikbaar. Je kunt je bestaande omgeving als XML inladen; dan zie je je huidige situatie naast de nieuwe versie, met wat ontbreekt, wat verouderd is en wat weg mag.

Ook kwaliteitshandboeken werken. Het document hoeft niet netjes of compleet te zijn: wat ontbreekt, wordt een vraag aan jou. Heb je je werkinstructies de laatste tijd met AI geschreven? Dan zijn dat precies de documenten die je kunt insturen. Kies het document waarvan je denkt dat er nooit een goed schema van is gekomen: daar zie je het verschil het snelst.

Wat eruit komt

Wat krijg je terug als je een werkinstructie laat omzetten naar BPMN?

Het korte antwoordEen BPMN 2.0-bestand, een pdf en een beschrijvingsdocument, elk onderdeel gekeurd door een procesexpert, binnen 48 uur. Je gebruikt het toolonafhankelijk, of als export in je eigen procesplatform, zoals Engage, Signavio, Bizzdesign of Visio.

Het gekeurde schema

Als BPMN 2.0-bestand, pdf en beschrijvingsdocument, volgens de BPMN 2.0-standaard. Het schema is daarna van jullie, wat je ook beslist.

De observaties

Wat opviel, waar de gaten zitten en wat wij als eerste zouden oppakken. De vragen die nog openstaan, beantwoord je samen met de proceseigenaar.

In je eigen platform en conventies

Import en export lopen via bestanden: geen koppeling nodig, en je huidige licenties blijven staan. Je kunt je eigen conventiedocument meegeven, en de weergave is instelbaar tot de kleur van de activiteiten aan toe.

Daarna ben jij aan zet. Je neemt het schema per onderdeel door met je proceseigenaren, groen, oranje of rood, en niets wordt definitief zonder dat een mens het goedkeurt.

Veelgestelde vragen

Wat wil je nog weten over een werkinstructie omzetten naar BPMN?

Het korte antwoordHier lees je hoe een werkinstructie zich verhoudt tot een procedure, hoe lang het omzetten duurt en wat er gebeurt als je document verouderd is of meer dan één proces bevat. Ook lees je hoe het zit met de AVG, met welke procesplatforms het werkt en of het eerste proces echt gratis is.

Staat je vraag er niet bij? Mail hem naar Quincy, dan krijg je een eerlijk antwoord.

Stel je vraag aan Quincy

Wat is het verschil tussen een werkinstructie en een procedure?

De woorden lopen in de praktijk door elkaar. Meestal legt een procedure vast wat er moet gebeuren, wie verantwoordelijk is en welke regels gelden, en beschrijft een werkinstructie hoe je één taak daarbinnen uitvoert. Voor het omzetten naar BPMN maakt het niet uit: allebei kun je insturen.

Hoe lang duurt het om een werkinstructie om te zetten naar BPMN?

De machine maakt het eerste schema in minuten. Het resultaat, gekeurd door een procesexpert, heb je binnen 48 uur terug. Daarna neem je het door met de proceseigenaar en beslis jij wat ermee gebeurt.

Wat als de werkinstructie verouderd of onvolledig is?

Dan is hij nog steeds bruikbaar. Wat ontbreekt of twijfelachtig is, wordt een vraag aan jou in plaats van een gok. Heb je al een oud schema, dan kun je je bestaande omgeving als XML inladen en zie je je huidige situatie naast de nieuwe versie: wat ontbreekt, wat verouderd is en wat weg mag.

Wat als er meer dan één proces in de werkinstructie staat?

Dan wordt het document opgeknipt. De machine knipt te grote processen op in meerdere werkprocessen en zet de rollen in de juiste banen, zodat je per proces een eigen schema krijgt.

Hoe zit het met de AVG en persoonsgegevens?

Je documenten worden alleen gebruikt om jouw schema's te maken. Alles draait binnen Europa: een cloudomgeving in Ierland en applicaties die in Duitsland worden gehost. Een pseudonimiserings- en anonimiseringslaag controleert automatisch op persoonsgegevens voordat er iets geanalyseerd wordt. Geheimhouding en verwerkersafspraken regelen we vooraf, en op verzoek verwijderen we alles na afloop.

Met welke procesplatforms werkt het?

Met Engage, Signavio, Bizzdesign, Visio en meer, of toolonafhankelijk als BPMN 2.0-bestand, pdf en beschrijvingsdocument. Import en export lopen via bestanden, dus er is geen koppeling met je systemen nodig en je huidige licenties blijven staan.

Is het eerste proces echt gratis?

Ja. Je eerste proces werken we gratis uit, en het schema is daarna van jullie, wat je ook beslist. Pas als je daarna meer wilt, praten we over een opdracht.

Jouw volgende stap

Stuur je lastigste werkinstructie. Het eerste proces is gratis.

Kies de werkinstructie waar nooit een goed schema van is gekomen, bijvoorbeeld die voor een bezwaarschrift, een aanvraag of een Woo-verzoek. De machine maakt er in minuten een eerste schema van, en binnen 48 uur heb je het terug, gekeurd door een procesexpert.

Stuur je lastigste werkinstructie Terug naar de voorpagina
Binnen 48 uur terug Gekeurd door een procesexpert Het schema is daarna van jullie